NAVOIYNING KOMIL INSON TIMSOLINI YARATISH MAHORATI

Abstract

Mazkur maqolada biz Alisher Navoiyning barcha asarlari uchun mushtarak bo‘lgan asl g‘oyani, ya’ni Navoiyning badiiy ijoddan ko‘zlagan asosiy maqsadini yoritishga urindik. Adibning barcha asarlarida yaxlit bir g‘oya mavjud: bu insonning Yaratgan tomon ma’naviy  komillik sifatlari bilan ko‘tarilib borishidir. Shoirning eng kichik asarlaridan tortib to ulug‘vor “Xamsa”sining mohiyatida ham yagona shu g‘oya talqiniga qayta-qayta duch kelaveramiz. Qolgan barcha go‘zal fazilatlar tarannumi shu umumiy maslakning rivoji, anglanishi uchun xizmat qiladi. Badiiy adabiyotning maqsadi komil insonni tarbiyalash ekanligini hisobga olsak, komil inson tarannumi sharq mumtoz adabiyotida adabiy an’anaga aylangan desak mubolag‘a bo‘lmaydi. Nazarimizda Alisher Navoiy asarlarining har birida komil inson g‘oyasi tarannumi bor. Alisher Navoiyning badiiy ijoddan ko‘zlagan maqsadi, timsollarning harakat strategiyasi, sujetning takomillashib borishi, xullas, adib asarlaridagi har bir element insondagi ma’naviy-axloqiy qadriyatlarni shakllantirishga xizmat qilishiga shak-shubha yo‘q.