Abstract
Maqolada avtotransport vositalarining inspeksion-koʻrik majmualari (IKM) yordamida olingan rentgen tasvirlarini tahlil etish boʻyicha xorijiy davlatlar tajribasi oʻrganilgan. IKM tasvirlari hanuzgacha IKM operatorlari ya’ni inson tomonidan tahlil qilinayotganligi sababli IKM samaradorligi inson omiliga bog‘liq bo‘lib qolayotganligi ko‘rsatilgan hamda IKM operatori faoliyatiga salbiy ta’sir ko‘rsatuvchi omillar keltirilgan. IKM tasvirlari tahlilini avtomatlashtirish zarurati va ushbu yo‘nalishda rivojlangan davlatlar tomonidan qo‘llanilayotgan usullar va ularning samaradorligi tahlil qilingan. Tahlillar natijasida rivojlangan davlatlar tomonidan qanday turdagi tovarlar kontrabandasini aniqlashga yuqori darajada e’tibor berilayotganligi ko‘rsatilgan.
References
Initiative on “Smart Customs, Smart Borders and Smart Connectivity”. Xitoy Xalq Respublikasi Bosh bojxona boshqarmasining rasmiy veb-sayti [Elektron manba]. URL: http://english.customs.gov.cn/Uploads/file/20200116/20200116145329_1203.pdf (murojaat sanasi: 15.05.2024).
“Xi Jinping Presides over China-CEEC Summit and Delivers a Keynote Speech Keeping up the Momentum and Working Together for A New Chapter in China-CEEC Cooperation”. Xitoy Xalq Respublikasi Tashqi ishlar vazirligining rasmiy veb-sayti [Elektron manba]. URL: https://www.fmprc.gov.cn/mfa_eng/wjb_663304/zzjg_663340/xos_664404/xwlb_664406/202102/t20210210_10410083.html (murojaat sanasi: 15.05.2024).
“Concept Note on The Smart Customs, Smart Borders and Smart Connectivity Cooperation”. Xitoy Xalq Respublikasi Tashqi ishlar vazirligining rasmiy veb-sayti [Elektron manba]. URL: https://www.mfa.gov.cn/eng/topics_665678/GDI/wj/202209/P020220928605383850563.pdf (murojaat sanasi: 15.05.2024).
“An Introduction of Applying NewTechnologies to Intelligent Customs” BMTning Osiyo va tinch okeani uchun iqtisodiy va ijtimoiy komissiyasining rasmiy veb-sayti [Elektron manba]. URL: https://www.unescap.org/sites/default/files/5.3%20-%20FromChinaCustomsPPT-v2.pdf (murojaat sanasi: 15.05.2024).
3S Cases of Innovative Solutions for Trade Facilitation by China Customs. Osiyo Mintaqaviy Integratsiya Markazi veb-sayti. [Elektron manba]. URL: https://aric.adb.org/experts/docs/nextgen-trade/Session6/Session%206.1_Xu%20Jun_China%20Customs.pdf (murojaat sanasi: 15.05.2024).
Лоншаков Л.М. Отечественный и зарубежный опыт применения интеллектуалных технологий в таможенных органах // Human Progress. 2023. Том 9, Вып. 4. С. 8. URL: http://progress-human.com/images/2023/Tom9_4/Lonshakov.pdf. (murojaat sanasi: 15.05.2024).
Artificial Intelligence Is New Weapon Against Australian Wildlife Smugglers. [Elektron manba]. URL: https://www.voanews.com/a/artificial-intelligence-is-new-weapon-against-australian-wildlife-smugglers/6775021.html (murojaat sanasi: 15.05.2024).
Overview of the SMART Customs Initiative 2020. Yaponiya bojxona xizmatining rasmiy veb-sayti. [Elektron manba]. URL: https://www.customs.go.jp/english/smart_e/annex2.pdf (murojaat sanasi: 15.05.2024).
NEC receives an order from the Ministry of Finance and Customs for an X-ray image identification processing system that uses AI to automatically identify international mail items subject to inspection in real time. “Nippon Electric Corporation”ning rasmiy veb-sayti. [Elektron manba]. URL: https://jpn.nec.com/press/202201/20220107_01.html (murojaat sanasi: 15.05.2024).
Privacy Impact Assessment for the Non-Intrusive Inspection Systems Program. AQSh ichki xavfsizlik departamentining rasmiy veb-sayti. [Elektron manba]. URL: https://www.dhs.gov/sites/default/files/publications/privacy_pia_cbp_nii_jan2014.pdf (murojaat sanasi: 15.05.2024).
Feature Article: Securing Our Ports of Entry, One Scan (or Thousands) at a Time. AQSh ichki xavfsizlik departamentining rasmiy veb-sayti. [Elektron manba]. URL: https://www.dhs.gov/science-and-technology/news/2023/10/26/feature-article-securing-our-ports-entry-one-scan-or-thousands-time (murojaat sanasi: 15.05.2024).
New Non-Intrusive Inspection Systems To be Added to Bridge of the Americas Port of Entry. AQSh Bojxona va chegara nazorati xizmatining rasmiy veb-sayti. [Elektron manba]. URL: https://www.cbp.gov/newsroom/local-media-release/new-non-intrusive-inspection-systems-be-added-bridge-americas-port (murojaat sanasi: 15.05.2024).
H.R. 5273, Securing Americaʼs Ports Act. AQSh Kongressining byudjet boʻyicha idorasining rasmiy veb-sayti. [Elektron manba]. URL: https://www.cbo.gov/publication/56514#:~:text=In%202020%2C%20the%20Congress%20appropriated%20%2459%20million%20for,costs%20to%20acquire%2C%20operate%2C%20and%20maintain%20those%20systems (murojaat sanasi: 15.05.2024).
Rossiya Fеdеratsiyasi hukumаtining 2020 yil 23 mаydаgi “Rossiya Fеdеratsiyasi bojxonа xizmаtini 2030 yilgаchа rivojlаnish strаtеgiyasi” toʻgʻrisidagi 1388-r-sonli Qаrori. Rossiya Fеdеratsiyasi hukumаtining rasmiy veb-sayti. [Elektron manba]. URL: http://government.ru/docs/all/128068/ (murojaat sanasi 15.05.2024)
Итоговый доклад о результатах и основных направлениях деятельности ФТС России в 2023 году. Rossiya Federal bojxona xizmatining rasmiy veb-sayti. [Elektron manba]. URL: https://customs.gov.ru/storage/document/document_info/2024-03/04/id_2023.pdf (murojaat sanasi: 15.05.2024).
“Silent Border” дастурининг расмий веб-сайти. [Электрон манбаа]. URL: https://silentborder.eu/our-project/. (мурожаат санаси: 15.05.2024).
“Silent Border” дастурининг расмий веб-сайти. [Elektron manba]. URL: https://silentborder.eu/our-partners/gscan/ (murojaat sanasi: 15.05.2024).
Estonia-based GScan closes a €1.4M investment round to improve safety and efficiency in security and cargo scanning. The Baltic Times gazetasining rasmiy veb-sayti. [Elektron manba]. URL: https://www.baltictimes.com/estonia-based_gscan_closes_a__1_4m_investment_round_to_improve_safety_and_efficiency_in_security_and_cargo_scanning/ (murojaat sanasi: 15.05.2024).

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.